Hebben de Molukse ‘veteranen’ hier ooit hun excuses voor hun bezettingen en gijzelingen, met 9 doden, gemaakt of hun verdriet laten blijken? Of hun familieleden?
Het begon volkomen onverwachts eerst in december 1975 met de kaping van een trein bij Wijster in Midden-Drenthe. Bijna niemand kon dat nieuws bevatten… en er vielen daarbij in die 12 dagen ook nog eens 3 Nederlandse doden. Tegelijkertijd bezetten Molukkers ook nog het Indonesisch consulaat in Amsterdam: 1 Indonesische dode.
Dat leverde een ongelofelijke schok aan vrijwel alle Nederlanders – zoiets kenden we alleen uit het buitenland van de Palestijnen met vliegtuigen, dit kón hier niet gebeuren. En dan een trein?
Die totaal ontwrichtende gijzeling duurde van 2 tot 14 december 1975 – middenin de Sinterklaastijd, onder premier Den Uyl. Die bleef rustig, onderhandelde met steun van oudere Molukkers en wist de kapers tot overgave te bewegen. De eis was: erkenning van de Molukse republiek. Niet gelukt.
Stand 1975 na 12 dagen: niets bereikt en 4 onschuldige doden.
In mei-juni 1977 volgde weer een actie, nu van 19 dagen plus – nog onbegrijpelijker – de kaping van een lagere school. Op 23 mei 1977 kaapten 7 jonge Molukkers opnieuw een trein, nu bij De Punt vlak boven Assen, niet ver van Wijster. De Molukkers – onder wie één vrouw – gijzelden toen 54 passagiers, onder wie twee zwangere vrouwen, die vervroegd weg mochten.
Tegelijkertijd gijzelden vier Molukse mannen van de openbare basisschool in het nabije Bovensmilde – met de kinderen. Hoe haal je het in je hersens…?
De eis was opnieuw erkenning van de Molukse Republiek en vrijlating van 21 Molukse politieke gevangenen. Die eisen leidden tot niets. Hier moesten Molukse leerlingen meteen het pand verlaten en 105 Nederlandse, witte leerlingen en 5 onderwijzers bleven achter. Na vier dagen werd nog een groep zieke kinderen vrijgelaten.
Opnieuw voerde minister Van Agt de onderhandelingen bij de school en de trein. Na 19 dagen op 11 mei zette hij het leger in bij de trein en de school. Daardoor sneuvelden bij de trein 2 Nederlandse gijzelaren en 6 daders, onder wie de vrouw. Bij school kwam niemand.
De derde gijzeling was van het Drenthse provincie huis in Assen: 3 kapers gijzelden 16 vrouwen en 55 mannen. Al binnen een uur vermoordden de Molukkers een ambtenaar, staand voor een raam. Een andere gijzelaar stierf later als gevolg van schoten van de Molukkers. Binnen 36 uur had de regering Den Uyl het leger naar Assen gestuurd, en kon de 4 daders arresteren. Eindstand: 2 Nederlandse doden. Weer niets bereikt.
De regering liet in de loop van de jaren ’70 maar liefst 80 speciale nieuwbouwwijken met de doorzonwoningen voor alleen Molukkers bouwen door het hele land – aanvankelijk ook nog gratis voor de Molukkers. Zo ook de Molukse wijk in Moordrecht – voetnootje: werd in 1990 de misdadige motorclub Satudarah opgericht, ooit de grootste van Nederland met ongeveer 800 leden – en die verboden werd. Toch waren vrijwel alle Molukkers christelijk opgevoed…
Er bestaan intussen al meer dan 20 monumenten voor de Molukse zaak – ook in Rotterdam.
Maar wie gaat nu de Nederlandse slachtoffers van de gijzelingen herdenken? Waar komt dát monument?
Uitgelichte afbeelding: Minister van Justitie Van Agt tijdens een persconferentie na afloop van de gijzeling in Wijster (14 december 1975) – Door Nationaal Archief: entry ac795cde-d0b4-102d-bcf8-003048976d84, CC BY-SA 3.0 nl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11624929
