Hysterie en complotgeleuter bij links én rechts na bestorming Spaanse enclave

Zo’n 50.000 – volgens sommige bronnen zelfs 60.000 – ‘migranten’ hebben eergisteren de Spaanse enclave Ceuta in Noord-Afrika bestormd. Daarbij kwamen 57 migranten om het leven. 

De bestorming leidde tot flinke hysterie in rechtse kringen, waar men de 60.000 de stranden van Den Helder/Rome/Dover zag al zag bestormen. De kans daarop is nul, maar aan fact checking  wordt in radicaalrechtse kringen niet gedaan.

Ceuta is een Spaanse stad aan de Middellandse Zee, ten noordoosten van Marokko. De enige regelmatige verbindingen zijn per veerboot of per vliegtuig, en beide worden gecontroleerd. Ceuta maakt deel uit van het Schengengebied, de Europese zone waar paspoortvrij kan worden gereisd, maar Spanje hanteert een speciale regeling waarbij de politie identiteits- en documentcontroles uitvoert. Wie de enclave binnenkomt, bevindt zich op Spaans grondgebied, maar heeft geen recht op vrij verkeer naar het Spaanse vasteland of elders in Europa.

Spanje zat niet te wachten op deze invasie, en de migranten werden dan ook allesbehalve vriendelijk ontvangen. Spanje stuurde troepen naar Ceuta en premier Sanchez noemde de invasie ‘een schending van de territoriale soevereiniteit van Spanje”, al liet hij na uit te leggen waarom Spanje de grensovergang dan niet verdedigde.

Toen duidelijk werd dat ze niet konden rekenen op enige vorm van opvang – slaapplekken, voedsel, water – keerde de overgrote meerderheid van de migranten terug naar Marokko. Inmiddels is volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken vrijwel iedereen weer teruggekeerd naar het land van herkomst. De paar duizend mensen die zijn gebleven, zullen zonder pardon worden uitgezet. Marokko is volgens een met Spanje gesloten verdrag verplicht de migranten terug te nemen.

Op sociale media wemelde het onmiddellijk van de complottheorieën, en echt niet alleen in radicaalrechtse hoek, al liep men in die hoek natuurlijk wél voorop. De – inderdaad verbijsterende – videoclips toonden volgens rechts aan dat de ineenstorting van de Westerse Beschaving niet meer te vermijden was. Elke poging dat beeld een beetje te nuanceren kon rekenen op een online scheldpartij en de beschuldiging van landverraad.

In radicaallinkse/antizionistische kringen wist men óók onmiddellijk wie er achter de invasie zaten:

Image

Het lanceren van complottheorieën was niet voorbehouden aan extreemlinkse gekkies. Jaap Stalenburg, PRO-Fryslân:

Image

De redenen voor de invasie moeten uiteraard elders gezocht worden. Alles wijst erop dat de bestorming door Marokko georganiseerd – of op zijn minst aangemoedigd – is als strafexcursie tegen Spanje.

De verhoudingen tussen Spanje en Marokko zijn niet bepaald optimaal. Spanje zoekt toenadering tot Marokko’s regionale rivaal Algerije, en daar is men in Rabat allesbehalve gelukkig mee.

We hebben dit allemaal al eens eerder gezien. In mei 2021 kwamen ongeveer 10.000 mensen Ceuta binnen nadat Marokko de controles had versoepeld tijdens een geschil over de medische behandeling door Spanje van Brahim Ghali, de leider van het Polisario-front. Het Polisario-front streeft naar onafhankelijkheid voor de Westelijke Sahara, waarop Marokko aanspraak maakt. Marokko was woedend, Ceuta werd overspoeld en Spanje stuurde het leger. De meeste binnenkomers werden binnen enkele dagen teruggestuurd.

Marokko heeft buiten Ceuta de controle over de toegangswegen tot de stad. Als de Marokkaanse politie dat niet toestaat, komt er geen migrant de Spaanse enclave binnen. Wanneer de betrekkingen verslechteren, laat Marokko Madrid merken hoezeer het afhankelijk is van Rabat. Marokko kan dan de controle herstellen en helpen bij het regelen van de terugkeer.

Het is allemaal wat minder spectaculair dan een Joods Complot (geschift links) of een poging de Westerse Beschaving ten val te brengen (geschift rechts), maar het is wél een stuk plausibeler.

UItgelichte afbeelding: By Mario Sánchez Bueno – Flickr: Ceuta desde el mirador de Isabel II (29 imágenes), CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=77410122