Nee, lokale partijen zijn niks en worden niks. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. I solliciteerde in ongeveer 1998 bij de Kamer van Koophandel voor Gooi- en Eemland. Die zat toen nog in Hilversum – tenslotte de onnavolgbare ‘omroepstad’, met vroeger enkele grote weverijen, de zenderfabriek van Philips, een grote vestiging van Lucent – wie kent die niet van hun ellendige rol in Chili? – een haardenfabriek, een verffabriek, Veneta tapijten, de Nivea, en de Wybertfabriek (Gaba) en zo nog wat. Ik vergeet het Ferraridealerschap van onze overbuurman – ik werd zijn eerste werknemer toen hij nog tweedehandsjes verkocht op zijn oprit. Aardige jongen.
Toen ik ongeveer 11 was kregen we op de Hilversumse scholen opeens allemaal beschuit met muisjes, want de stad had de 100.000 inwoners gehaald en groeide verder. Er was ook net een wereldtentoonstelling in Brussel en onze eigen burgemeester trok na afloop daarheen om één van die hallen te kopen die als sport- en evenementenhal ging dienen – de Expohal. Twee grote nieuwbouwwijken. Het kon niet op.
Twintig jaar later waren de fabrieken weggepest en het inwoneraantal gedaald – gedaald? Nederland groeide toen in inwoners toch zeker 4% per jaar. Maar her niet! Van die 100.000 naar net boven de 80.000.
Die Expohal werd 30 jaar afgebroken. De paardenracebaan werd verkocht aan Nike en verdween, net als de prachtige sintelbaan rond het voetbalveld ernaast – die spoten ze onder in de winter om te schaatsen, en wij woonden daar maar 500 m vandaan. Het stadion daar is nog steeds een klein juweel van Dudok in hout.
Zo raakte de directeur van de KvK tijdens mijn sollicitatiegesprek in alle staten, toen hij begreep dat ik een ‘echte’ Hilversummer was. Hij kankerde vooral over ‘Leefbaar’ – de nieuwe plaatselijke partij die mede door Vara-ikoon Jan Nagel was gesticht.
En die maakte er zo’n puinhoop van, vooral door continu geruzie, dat er niet meer mee te leven viel. Zo was één van de belangrijkste straten in het centrum opeens van richtig veranderd en duurden vergunningen wezenloos lang, terwijl de burgemeester aan de drank raakte. De KvK verhuisde drie jaar later naar Amersfoort. Ik heb nooit eerder van een verhuizing van een KvK gehoord…
Er was ook door een lepe aannemer een 4-baans centrumring doorgedrukt, waar enorm voor gesloopt zou moeten worden – maar dat werd snel gestaakt toen helaas het fraaie en ruime station uit rond 1900 al afgebroken was. De ring werd 600 m lang. Hilversum had ook twee profvoetbalclubs gehad, Hilversum en Het Gooi – en eentje daarvan is spoorloos verdwenen. En de omroep kon alles gedaan krijgen, tot verdriet van al die andere bedrijven.
Hoe het kon dat de kiezers daar in trapten? Vroeger was het gewoon CDA, PvdA, VVD, ARP en wat grutlinks en gristenen. Ik begon een boek, ‘Het verloren dorp’, maar heb het nooit afgemaakt omdat ik andere dingen ging doen. Zoals bij een computerblad werken met reizen naar de VS en Japan en ‘Rembrandt voor Dummies’ schrijven in zijn feestjaar 2006.
Later in Bussum – intussen had ik Nijmegen, Leiden, Amsterdam en Warschau achter me – heb ik me toch nog een keer gestort in een plaatselijk avontuurtje als kandidaat voor ‘Hart voor Bussum‘. Dat leek aanvankelijk leuk, maar er hoeven maar twee stoute strebers binnen te dringen en het loopt fout. Geruzie, gekijf, gedonder, gerommel met de ledenbestanden en heel laat vergaderen en wethouders in de val laten lopen. De burgemeester werd ook nog betrapt op vals declareren. Gelukkig heeft Bussum geen grote problemen anders dan woningnood.
Ik werd niet gekozen, ben er maar weer uitgestapt en had mijn lesje geleerd: de landelijke partijen zijn werkelijk professioneler, beter gefocust, beter opgeleid en veel minder opgewonden.
Daarom mijn voorstel: verbied alle plaatselijk campagnes. Dat kan trouwens meteen ook wel landelijk – rijen en rijen zinloze posters op formaat A1 met al die stuitende koppen en tv-spots met het grote vergeetgehalte. Knap hoor! Overigens staat in de plaatselijke politiek vaak geen persoonsnaam op de posters en flyers.
Nou, zie je! Dat bedoel ik maar! Ze snappen het gewoon niet en willen gewoon maandelijks die € 1400 als raadslid of € 6000 als wethouder aftikken.
Uitbreiding AH
Nog eentje dan: de AH hier vlakbij wilde uitbreiden in ongeveer 2005 – ruim éénderde groter. We vreesden een autogolf en startten de actiegroep: ‘Dat haal je de koekkoek‘, met een ex-wethouder erin (Overbuurman). Die AH lag aan de Koekkoeklaan, vandaar. We hebben het volgehouden tot en met de Raad van State – ik zie de advocaat van AH nog onder zijn tafel wegduiken toen de rechter hem wat vroeg.
We verloren, dat wel, maar we hadden de zaak zes jaar uit kunnen stellen. Intussen was online winkelen opgekomen. De functionerende wethouder hield ook nog een infobijeenkomst waar ongeveer 100 mensen verschenen – tot zijn verbazing. Ik vroeg op een gegeven moment de microfoon en kreeg ‘m – grote fout van de wethouder. En stelde enkele vragen, zoals: Wie van de aanwezigen vindt de AH-uitbreiding een slecht plan?
En ja hoor, daar gingen 85 vingers omhoog en tevreden kon ik de mic weer afstaan.
De keiharde politieke les die ik leerde: sta nooit de mic af!
– Uitgelichte afbeelding: Door Dick van Aggelen – Eigen werk, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18176594
