Göttingen, het Elyséeverdrag en 4 mei

Ha! Daar is er een die ik even vergeten was – positief nieuws, ondanks alles. Dit heeft geen enkele connectie met vandaag.

Het gaat over het Élyséeverdrag uit 1963 – ook het rampjaar van de Organisation de l’Arméé Secrète, de OAS in Frankrijk. Dat was de grootste terreurorganisatie die we – behalve de nazi’s – ooit hadden meegemaakt. Ze pleegden elke week aanslagen in Parijse warenhuizen omdat ze het niet eens waren met de zelfstandigheid van Algerije. Die jongens waren daar namelijk geboren, hun ouders ook, hun grootouders… etc – dus ze vonden het helemaal niks dat ze moesten opkrassen. Zoiets als de Nederlanders tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, alias de Politionele Acties met z’n 100-140-200.000? dode Indonesiërs.

De OAS pleegde van 1961 tot ’62 – jawel – 1.000 aanslagen en doodde in Frankrijk zelf – vaak Parijs – en in Algerije 2.500 mensen daarbij. Dat is toch nog wel veel in één jaar… zo’n 7 per dag. Het waren slachtingen en ik was toen 12-13 maar ik ken de naam van hun leider, generaal Salan, Raoul van z’n voornaam, nog steeds als een soort Tour-de-France-winnaar. We gingen in die jaren steeds wild kamperen in Bretagne en dan terug over Parijs om even de Eiffeltoren te zien en wat te winkelen – dat winkelen werd geschrapt.

En waar ik naartoe wil, is dat Élyséeverdrag uit 1963, het weinige goede nieuws. Toen spraken Frankrijk en Duitsland af onder alles een streep te zetten – en dat deden ze toen ook echt. De twee grote jongens van de goede kant werden het eens: De Gaulle en Adenauer (antinazi en onder de nazi’s burgemeester van Keulen). En dat is nu alweer zo’n 63 jaar geleden.

Er bloeide toen in 1963 een klein cultureel bloempje, namelijk het chanson ‘Göttingen’, van de Joods-Franse zangeres Barbara (Monique Andrée Serf, 1930-1997, ik ging met de nachtbus naar haar begrafenis, zie HP/dT). Ik vond ‘Göttingen’ nogal mooi, en had Barbara nog een keer in 1990 of zo in Carré gezien.

Maar ik begreep bij toeval pas vorige week wat er speciaal aan ‘Göttingen’ was: een vervolgde Joodse vrouw, onderduikster, trok naar Duitsland, maakte een mooi lied over een oude Duitse universiteitsstad waar ze verliefd op werd. Denk ook aan 4 mei en wie je wel of kan herdenken – en zorg dat het zuiver blijft!

– Uitgelichte afbeelding: Par Ron Kroon / Anefo — Nationaal Archief, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=33764812