Tijdje niks gehoord van Michelle Bachelet – de vrouw die twee keer president van Chili was – van 2006-10 en van 2014-18. Ze is nu bijna 74 en is kandidaat voor secretaris-generaal van de VN. Lijkt me OK.
De VN kan wel wat verse visies gebruiken. Maar – zucht – ook hier moeten we toegeven: het Trump-effect heeft zijn werk gedaan, geholpen door Poetin en Xi Jinping. Alledrie erg, erg eigenwijze rakkers, van wie één nog héél dom ook… En vandaag nog sloot China de laatste twee openlijke bewonderaars van het studentenprotest op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 op. En China is nog boos op haar vanwege haar kritiek uit 2022 op hun onderdrukking van de Oeigoeren.
Ja, sorry dat ik opeens zo onprovinciaal en on-Nederlands tekeer ga alsof ik dagelijks niks anders doe… maar ik ben van de generatie die Dag Hammerskjöld en zijn opvolger Oe (U) Thant (voormalige secretarissen-generaal van de VN) nog goed heeft gekend – en bewonderd. Die verschenen elke andere dag wel op tv – met toen maar 1 (één, jawel, erg rustig, zonder reclame!) kanaal.
Op Wikipedia beslaat het artikel over de VN 49 pagina’s. O ja: de VN is de enige internationale organisatie met een eigen begraafplaats – in Zuid-Korea, als restant van de Koreaanse Oorlog (1950-53). Dat was de enige oorlog waartoe de VN ooit opriep, tegen de USSR en China, en daar liggen nu 2.300 doden. Ook 123 uit Nederland, uit de VS gek genoeg ‘maar’ 40, uit G-Br de meesten, 892, uit Turkije – nummer twee – 462.
Dat de VS opvalt, is vooral vanwege de vrolijke tv-serie MASH (Mobile Army Surgical Hospital) in de Koreaanse oorlog, een enorme hit met Alan Alda, ook in Nederland, die liep van 1972 tot 1983. Veertien (14) Emmy Awards. We vraten het, we smulden – terwijl de Vietnamese oorlog alweer begonnen was en al onze ouders WO-II-hadden meegemaakt.
Waar waren we?
Kan het wat worden met Bachelet, ooit vier jaar vluchteling in Australië en arts? Ik zou zo gauw geen ander weten, en een vrouw als zij heeft wel wat te bieden. Ik zie haar wel in het rijtje Merkel, Elizabeth II, Moeder Teresa en misschien de voormalige Ierse presidente Mary Robinson. Die presenteerde op een mensenrechtenconferentie in Z-Afrika NB zionisme als een vorm van racisme.
Maar even terug naar de VN. Ik groeide ermee op: dit was het beste antwoord op WO-II, gestart in 1945 en zou oorlogen moeten voorkomen.
Dat is deels gelukt. De Koude Oorlog bleef koud en we genoten van de honderden spionnenverhalen. Ik ben nog wel eens bij het Amerikaanse gat in de Berlijnse Muur genaamd ‘Checkpoint Charlie’ door de Oost-Berlijnse grenswachters geweigerd. Geweigerd!
President Kennedy – ook niet helemaal achterlijk – prees Hammerskjöld als ‘de grootste staatsman van onze eeuw’. Dat bleek juist…
Nog even over Oe Thant en Dag Hammerskjöld: Oe, uit Burma (nu Myanmar), viel uiteraard alleen al door zijn naam op. Hij was sec-gen van 1961-71. Het lukte hem Kennedy en Chroesjtsjof tot onderhandelingen te brengen in Wenen en zo een Derde Wereldoorlog – nucleair – af te wenden. Ook lukte het hem – Boeddhist met Moslim-wortels – om met een VN-legermacht, UNOC, een einde te maken aan een opstand in de Congo.
Dag Hammerskjöld, zijn voorganger en pas de tweede echte sec-gen van 1953-61, was een Zweeds econoom en zoon van een Zweedse premier. Hij zette de eerste vredesmacht op, de UNEF, in Egypte – met succes, en daarna in Congo, de UNOC – met maar liefst 20.000 man.
Hammerskjöld had in principe niets tegen militaire offensieven, wat de VN ook deed in Congo, en met enig succes. Er kwamen daar wel 250 VN-militairen om, en zeker enkele honderden Congolese/Katangese. Hammerskjöld stierf toen zijn vliegtuig op weg naar onderhandelingen over de Congo, neerstortte in N-Rhodesië (nu Zambia). Hammarskjöld is de enige mens die postuum de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, van de Noren. (Toevallig studeert mijn zoon nu in Uppsala, waar H. vandaan komt).
Terug naar Bachelet. Ze was van 2018-22 al Hoge Commissaris voor Mensenrechten van de VN. Ze zou de eerste vrouwelijke sec-gen zijn en benadrukt dat zij meer secretaris dan generaal wil zijn, zo zei ze tegen de BBC World Service. De VS gaat overigens nooit steunen omdat ze vóór abortus is. Maar ze maakt een goede kans. Ze kent Sigrid Kaag. Ik hoop dat die haar nog wat helpt, dat kan aardig wat schelen.
– Uitgelichte afbeelding: Comando de Tomás Hirsch, Copyrighted free use, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=390510
