Over naar Polen. Dit staat al twee – o jee: intussen alweer drie – jaar in mijn planning. De katholieke (jazeker!) universiteit van Lublin heeft nameljik een prachtig onderzoek verricht.
Daar blijkt namelijk uit dat honderden kloosters en pastoors in Polen Joden hebben opgevangen en anderszins geholpen. Klein detail: daar stond tijdens WO-II in Polen de doodstraf op in wat toen bij de nazi’s heette het ‘Generalgouvernement‘.
Over naar het Holocaustmuseum in Amsterdam. Ik moet hen vragen of zij wat aandacht willen geven aan dat Lublin-onderzoek. Dat moet ook in Nederland gebeuren namelijk. Ik kom af en toe wat losse gegevens tegen over hulp van Nederlandse kloosters aan Joden, of van katholieke ziekenhuizen. Daarbij bijv. de Mariastichting in Haarlem, die NB door een Duitse orde van Franciscanessen gedreven werd. Daar zijn ongeveer 85 Joden geholpen.
Dan wil ik meteen maar de mythe van ‘het hoogste percentage Joodse slachtoffers was in Nederland’ afhandelen. Ik heb over Jodenredding in Nederland al vaker en ook elders over geschreven, zoals in een stuk voor de Volkskrant in 2018. Nederland ontving van het Israëlische officiële Yad Vashem relatief verreweg de meest onderscheidingen voor Jodenredding. Inclusief aan de collectieve Februaristakers, het dorp Nieuwlande en de verzetsgroep N.V. – geen enkel ander land heeft 3 geëerde organisaties.
Nederlanders hebben bijzonder hun best gedaan om Joden te helpen, hoewel er ook zeker relatief veel zijn vermoord door de nazi’s. Deels met hulp van Nederlandse politiemensen en trambestuurders en anderen, zeker. Maar we hebben niet het record van Jodenmoord, dat ‘heeft’ Griekenland.
Dat bewijst naar mijn mening zonneklaar nu ook de Holocaust Encyclopedia van het US Holocaust Memorial Museum. Het is weer actueel omdat zondag in o.m. Amsterdam de Auschwtitz-herdenking plaatsvindt.
Belgium
Jewish population of Belgium in 1939: 90,000
Deaths: 24,387 = 27%
France
Jewish population of France in 1937: 300,000–330,000
Deaths: 72,900–74,000 = 25%
Germany
Jewish population of Germany in 1939: 237,723
Deaths: 165,200 = 69%
Greece
Jewish population of Greece in 1941: 71,611
Deaths: 58,800–65,000 = 82–90%
Netherlands
Jewish population of the Netherlands in May 1940: 140,245
Deaths: 102,000 = 73%
Voor elk land was de toestand vaak zeer anders en dat maakt vergelijken erg moeilijk. Deze cijfers geven een indruk. De Grieken waren bijv. niet specifiek antisemitisch – en toch. Frankrijk bijv. was slechts half bezet en de bezetting duurde daar een jaar korter dan bij ons, maar was juist weer wel algemeen behoorlijk antisemitisch, denk aan ‘J’accuse’. Toch relatief weinig vermoorde Joden…
– Uitgelichte afbeelding: Door Melvinvk – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=76511173
