Vijf brave boekverkopers zijn vorige week opeens gearresteerd voor een boek dat in Nederland en vrijwel de rest van de wereld vrij te koop is, zoals bij Bol en Bruna.
Als je dat zo schrijft, met de halve suggestie dat ze in Nederland gearresteerd zouden kunnen zijn, lijkt dat onmogelijk en niet waar. Zoiets kon hier alleen in de oorlog…nota bene ook een keer voor een boek van Jan de Hartog (ooit de meestgelezen schrijver van Nederland maar wie leest hem nog?) Het ging toen om zijn boek ‘Hollands Glorie’ (wink, wink..)
Maar het gebeurde ruim een week geleden in Hong Kong – o, zeggen we dan, ja, natuurlijk. In China loopt alles wel een keer fout. Het gekke was dat het betreffende boek al een jaar gewoon te koop was in China, eerst in het Engels en sinds april in het Chinees.
De titel is “Let Only Red Flowers Bloom: Identity and Belonging in Xi Jinping’s China” ( Chinees: 唯紅花綻放:習近平時代的認同與歸屬 ) van de Amerikaanse journaliste Emily Feng uit maart 2025 en in het Chinees sinds april 2026. Feng was correspondente voor de Amerikaanse National Public Radio in China.
De uitdrukking ‘laat alleen rode bloemen bloeien’ dient als metafoor voor communistisch China onder Xi Jinping , verwijzend naar ideologische ‘zuiverheid’ en de uitsluiting van politieke pluraliteit oftewel democratie.
Maar op 15 juli doorzocht de politie van Hong Kong twee onafhankelijke boekhandels in de stad, Have A Nice Stay (留下書舍) en Greenfield Book Store. Vijf personeelsleden – drie vrouwen en twee mannen – moesten mee op grond van artikel 24 van de ‘Verordening ter Bescherming van de Nationale Veiligheid’ wegens “het verrichten van een of meer handelingen met opruiende bedoelingen”. De oprichter/eigenaar van Have A Nice Stay, Sum Wan Wah, zit bij de gearresteerden.
De operatie volgde op een melding van de Chinese douane dat een zending uit het buitenland publicaties ‘met opruiende bedoelingen’ bevatte. Voor zover bekend arresteerde de politie al voor de derde keer in 2026 medewerkers van onafhankelijke boekhandels in Hong Kong.
De politie meldde vorige week dat zij de publicaties ervan verdacht ‘haat tegen de regering van de Speciale Administratieve Regio Hong Kong , de rechterlijke macht en de wetshandhavingsinstanties aan te wakkeren’, en daarom huiszoekingen verrichtte en bewijsmateriaal in beslag nam.
Er kwam ook een toelichting van de regeringssecretaris voor veiligheid, Chris Tang. Hij zei dat de regering géén ‘lijst met verboden boeken’ zou opstellen, en dat de wet ‘opruiende intentie’ duidelijk genoeg definieert. Volgens hem zou een zwarte lijst de handhaving juist helpen te omzeilen doordat auteurs of uitgevers boektitels wijzigen – een nuttige tip. Op 16 juli herhaalde hij in de Wetgevende Raad van Hong Kong dat de handhaving zich richt op de inhoud en niet op de titels, en dat boekverkopers ervoor moeten zorgen dat hun producten de nationale veiligheid niet aantasten.
‘Productaansprakelijkheid’ heet dat – zo is bijv. in Nederland in 2022 het boek “Het verraad van Anne Frank” teruggeroepen – van ene Rosemary Sullivan – uitgave van Ambo.
Hung Shih-han, hoofdredacteur van de Taiwanese uitgeverij Acropolis Publishers die het boek in het Chinees uitgeeft, noemt het boek “relatief gematigd”. Volgens hem pleit het niet tegen de Chinese Communistische Partij, maar beschrijft hoe gewone mensen in China het steeds moeilijker krijgen. Shih-han begrijpt niet waarom dit boek als “opruiend” geldt – maar die motivering legt de regering vrijwel nooit uit. Shih-han vindt uiteraard dat de uitgeverijen niet mogen worden gecensureerd.
Zie ook dit interview met schrijfster Feng:
– Uitgelichte afbeelding: By Emily Feng – https://www.penguinrandomhouse.com/books/724947/let-only-red-flowers-bloom-by-emily-feng/, Fair use, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=83727324
