Uitzetting op z’n Zuidafrikaans… je gaat daar van deur tot deur in je eigen buurt, en kondigt de illegale Ghanezen van zwarte man tot zwarte man aan dat ze moeten optiefen omdat je in je eigen land al genoeg armoe etc etc hebt. Dan regelt de Ghanese overheid snel een vliegtuig of wat en dan gaan ze met z’n 800-derden weer terug. Officieel argument onder meer: we hebben de hoogste jeugdwerkloosheid van Afrika. O ja? En die in Ghana ligt zeker lager???
Dan snap ik het opeens: je moet armoede natuurlijk eerlijk verdelen!
Over naar Zuid-Korea, waar Samsung door de vakbonden op de knieën is gedwongen. Jawel! Zulke dingen hoor ik als 40-jarig lid natuurlijk graag! Sappig nieuws! De kern is dat Samsung – echte oerkapitalisten oude-stijl – zijn gi-gan-ti-sche winst- en koersstijging vanwege de AI-chips nu moet gaan verdelen onder de – ja toe maar jongen, je kan ’t – onder… ehhhh… de-de-de werk—NEMERS!
Goedzo! Het is eruit! Jaja: de loonslaven – DIE HELEMAAL GEEN AANDELEN HEBBEN MENEER DE VAKBONSBONS, WAT DENK JE WEL! (capslock kan wel weer uit…) Dat die onderkruipsels TOCH gaan meedelen in de koerswinst… tsjongjonge…
De bons: ja, tenslotte hebben zij ervoor gewerkt, en de aandeelhou… HEE! KOP HOUWE JIJ DAAR! O sorry hoor…
De minimumbonus is $ 4.000, maximaal $ 400.000 en daar zijn sommige bonden weer boos over. Terecht, lijkt me.
Samsung: dat is het echte, oeroude 19de kapitalisme. Puur natuur: ze hebben daar Marx nooit gelezen, laat staan vertaald: we hebben het hier over het Kapitaradijs van Adam Smith met MarktWerking… of toch niet?
Maar Smith was een groot voorstander van goede lonen voor arbeiders én een goed leven voor iedereen. Deze oervader van het kapitalisme wilde géén uitbuiting van de werkende klasse voor de winsten van rijken. In zijn boek The Wealth of Nations (1776) pleitte hij al voor wat we nu een ‘leefbaar loon’ noemen. Als Schots rechtlijnig christen kende hij ook de cruciale Bijbel-parabel van ‘De werkers van het Elfde Uur‘ – en jazeker, uit de mond van JC zelf. JC? Ja, die.
Iedere intellectueel uit Smiths tijd kende die tekst van de wijngaard en de landheer die tot in de late middag plukkers werft, en die de mannen die laat (het elfde uur) begonnen, evenveel betaalt als de vroegste plukkers – en die dan NB gingen protesteren… (waar heb je collega’s voor?). Omdat, zei de werkgever, ze het geld net zo hard nodig hebben als jullie…! Smith wilde ook welstand voor iedereen. Saluut, Smith!
Marx kende het werk van Smith goed, en ging er ver in mee. Maar Smith was nooit arm geweest zoals Marx, die kende echte grauwe uitgebuite arbeiders en hij vond Smith naïef, vooral dat met het kapitalisme alles uiteindelijk goed zou komen.
PS: Overigens ik plukte zelf drie jaar druiven in Zuid-Frankrijk. Daar sta je dan om zes uur op een straathoek, wat zeg ik: in een goot in een naamloos dorpie jezelf aan te bieden tussen allerlei ander aangewaaid menselijk vullis… Het bod was toen in 1975 8 francs per uur (oude franc = Hfl. 0,30) plus eten plus een schuur om in te slapen en geen gezeur. Dan afvoeren in een busje van 30 jaar oud – uiteraard zonder ramen – naar god-weet-waar.
Die eerste dag snapte ik ook niet al die regenpakken die de boer uitdeelde terwijl de zon al die dagen stralend scheen – maar duik gerust ’s om 8 uur ‘s-ochtends in een dauwnatte bladerhaag met druiven, dan kom je erachter. De eerste dag leek nat en vermoeiend, zeker, maar je sliep wel erg plattelandelijk diep. De tweede dag voelde je meteen de ramp: door de eerste kon je niet meer lopen, rechtop staan óf bukken. De hartelijke aanmoediging van de landheer en zijn vele familieleden hielp ons daar de derde dag snel helemaal overheen…
Neenee, hoor mij, mijn heer,
Heb medelij, ik buk alweer!
Niet nogmaals met uw herdershond!
Van gisteren bloedt toch nog mijn wond?
(Geintje op rijm).
