Daar gaan we weer… de Duitse justitie schiet weer in de stress. Er is weer een politiek proces in Stuttgart Stammheim. Maar nu tegen activisten van de Vijf van Ulm die geen enkele persoon kwaad hebben gedaan.
Wie kent de naam Stammheim nog? Dat is de extreme gevangenis-annex-rechtbank waar de Rote Armee Fraktionsleden vastzaten en berecht werden – en voor een deel zelfmoord pleegden. En waar de term ‘isolatiefolter’ opdook (of dat klopte, wordt betwijfeld). De Baader-Meinhofgroep dus, met o.m.. Andreas Baader, Gudrun Ensslin en Jan-Carl Raspe – alle drie al in die tijd door zelfmoord gestorven.
Hun bekendste ontvoering en moord was die op Duitse werkgeversvoorzitter Hanns Martin Schleyer op 18-10-1977, een zeer actieve vm. SS-officier en later CDU-lid (die nog werd vastgehouden op o.m. Stevinstraat 266 in Scheveningen).
Toevallig reden wij als gezinnetje met jongetjes van 4 en 7 de dag van de ontdekking van die moord – wisten wij veel – uit Aachen terug naar Nederland. Daar stond een file van 20 km met heel boos kijkende langslopende mannen in burger – wel met machinepistolen. In alle winkels hingen bij de kassa’s opsporingsblijetten voor Baader-Meinhof etc. We hadden net goedgelijkende namaakpistooltjes voor de jongens gekocht, die je in Nederland niet kon krijgen, voor onze soldatenspelletjes op de hei.
En nu zitten de Ulm-5 alweer zeven maanden in isolatie, deels in Stammheim en deels verspreid over Duitsland. Wie zijn zij? Deze vijf pro-Palestina-activisten hebben op 8 september 2025 vernielingen aangericht bij de Duitse vestiging van het Israëlische wapenbedrijf Elbit Systems in Ulm en daarvan een video uitgezonden. Hun proces gaat nog zeker twee maanden duren, totaal 17 zittingsdagen. Ze zitten geboeid achter glas, en niet naast hun advocaten.
Het zijn vijf activisten, twee mannen en drie vrouwen:
- Daniel Tatlow-Deally, Ier, filosoof
- Zo Hailu, Britse
- Crow Tricks, Brit, zit in Stammheim
- Vi Kovarbasic, Duitse
- Leandra Rollo, Spaanse uit Argentinië
De aanklacht luidt inbraak, vernieling, huisvredebreuk, gebruik van verboden symbolen en vooral lidmaatschap van een criminele organisatie (StGB §129), met strafeisen tot vijf jaar. Het OM stelt ook dat hun actie antisemitisch was.
Dat ligt in Duitsland nog steeds heel gevoelig. De activisten benoemen het echter als ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ om genocide op Palestijnen te voorkomen. Het proces geldt als een belangrijk Duits signaal tegen pro‑Palestijnse acties.
Vrijdag de 29ste gaat het proces verder. Er staat in Nederlandse media vrijwel niets over.
De term “Ulm‑5” verwijst ook naar vijf kernverdachten uit het “Ulmer Einsatzgruppenproces” van 1958 tegen tien nazi’s. Deze voormalige leden van het ‘Einsatzkommando Tilsit’ stonden terecht voor de moord op 5.502 Joden in 1941. De zaak kwam aan het rollen doordat een van hen, Bernhard Fischer‑Schweder, in de jaren ’50 zijn oude baan als politiechef (!) terug wilde krijgen, waardoor zijn oorlogsverleden opdook en de Joodse Gemeente Stuttgart een strafklacht indiende. Deze mannen zijn allemaal dood. Het proces was het eerste grote West-Duitse naziproces met o.m. de bekende aanklager, Joodse Fritz Bauer – het was een keerpunt in de Duitse rechtsgeschiedenis.
Baader-Meinhof was dat ook.
Worden de Ulm-5 dat nu ook?
- Uitgelichte afbeelding: Von Ralph Ueltzhoeffer from Berlin – Stammheim Zyklus von Ralph Ueltzhoeffer, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=37772863
