De Geuzenpenning geldt als de Nederlandse verzetsonderscheiding bij uitstek en veel buitenlanders krijgen hem. Dit jaar Gergely Karácsony, de burgemeester van Boedapest.
Het is jammer dat buitenlanders de naam van de prijs niet correct mogen uitspreken, maar ondanks dat lijkt me deze toekenning me wel terecht. Ik hoop alleen niet dat hij er last mee krijgt bij de corrupte kandidaat-dictator Urbán. De uitreiking aan Karácsony zelf vindt plaats op vrijdag 13 maart 2026 in de Stadsgehoorzaal Vlaardingen en iedereen is welkom.
De Geuzenpenning richt zich op de strijd voor mensenrechten en democratie en verzet tegen dictatuur, racisme en discriminatie.
Karácsony verdedigt vooral persvrijheid en burgerrechten. Zo benoemde hij de Boedapest Pride op 28 juni 2025 als gemeentelijk evenement om zo een overheidsverbod te omzeilen. Hij kreeg daarvoor bijval van (internationale) politici, onder wie Femke Halsema. Zij sprak openlijk haar steun voor hem uit en liep ook mee in de optocht. Karácsony is een sterke voorvechter van de LHBTIQ+-rechten. Die strijd leverde hem in 2025 een staande ovatie op in het Europees Parlement. Ik ben wel benieuwd of de Hongaarse leden ook opstonden.
Boedapest heeft overigens een prachtige verzetsgeschiedenis uit de oorlog, Diplomaten hebben daar vele tienduizenden Joden gered, onder wie de Zweed Raoul Wallenberg. Maar die acties kwamen vooral van de Zwitserse vice-consul, Carl Lutz (1895-1975), die meer Joden redde dan Wallenberg, nl. 62.000 – al is het geen wedstrijd, maar toch goed om te weten.
Vooral hij krijgt lof voor de redding van de helft van de 750.000 Hongaarse Joden, tegen de bemoeienissen van Eichmann, die daar toen ook was, in. Niemand in Nederland kent zijn naam overigens. Hij kreeg veel hulp van de andere ambassades, maar vooral van mgr. Angelo Rotta (1872-1965), de Italiaanse ‘nuntius’ (ambassadeur) van het Vaticaan in de stad.
Rotta maakte schandelijk misbruik van zijn bijzondere positie en verschijning in bisschopdracht. Hij reikte bijvoorbeeld 15.000 valse vrijgeleiden uit. Vrijwel alle priesters, kerken en kloosters in Boedapest deden mee aan de Jodenredding, Dat kostte een aantal van hen het leven, ook zusters.
De ambassades van Zweden, Zwitserland, Portugal en Spanje speelden er een hoofdrol in. Zij zetten zelf een ‘internationaal getto’ op, waar Joden voorlopig veilig waren, en de regering nog eens deed hetzelfde ter bescherming tegen de fascistische strijders van de ‘Pijlkruisers’. Ongeveer 100.000 Joden overleefden die getto’s. Andere grote namen van de Jodenredding in Boedapest zijn Giorgio Perlasca, Friedrich Born, Raoul Wallenberg, Angel Sanz Briz. In Boedapest bleef de Joodse gemeenschap bestaan.
Terug naar het nu. Karácsony ziet de stad Boedapest als verdediger van de vrijheid en democratie van alle Hongaren. Zijn politieke credo is om bruggen te bouwen in plaats van muren: tegenover het verdeeldheid zaaiende populisme staat hij voor de gelijkwaardigheid van alle mensen en solidariteit.
De Geuzenpenning ging de afgelopen jaren naar personen en organisaties als de Oekraïense 5 AM Coalition (2025), de Afghaanse mensenrechtenactiviste Laila Haidari (2024), de Association fot Political Prisoners (2023), Lawyers for Lawyers (2022), de Poolse rechter Malgorzata Gersdorf (2021) en de Saoedische mensenrechtenorganisatie ACPRA (2020).
- Uitgelichte afbeelding: By © European Union, 1998 – 2026, Attribution, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=177698880
