Wees gerust, dit wordt niet het reactionaire gezeur van de ploeg van dat ene ochtendblad. Eigenlijk heb ik wat ik over het verlies van een van de tramlijnen van mijn jeugd en later hier al geschreven.
Morgen 28 maart 2026 is de laatste dag voor lijn 3 in Amsterdam, de tramlijn waar al ongeveer een eeuw tegen werd – eh – samengezworen ten stadhuize, de “lange lummel” – ooit de langste lijn van de stad. Men kan gratis met museumwagen 468 met bijwagen nog een rit met de lijn maken. Ach, 468 hoort bij lijn 10, niet bij lijn 3. Maar er zijn geen “blauwe” museumwagens over van de soort die op lijn 3 reden tot 1963.
Samengezworen: het doorknippen van de lijn zou ter hoogte van het Roelof Hartplein plaatsvinden, en verdomd, dat is nu de plaats waar Operatie Overstappen moet gaan gebeuren. Dat was zo’n typisch D’66-idee: je heft een lijn op en in plaats van de rechtstreekse verbinding stap je over. Maar dan ben je toch nog sneller op je bestemming. Niet alleen hierom wens ik die club een voltooid-levenbehandeling toe. Ten eerste: je zult maar slecht ter been zijn, al dan niet met rollator. Je zult maar een kinderwagentje te bedienen hebben of zwanger zijn. Uitstappen en wachten en o o o wat ben je er sneller. Ach, de wagen van de lijn waarop je moet overstappen gaat net weg. En de volgende komt over tien minuten. Of helemaal niet: er wordt je in het Engels op het digitale haltebord medegedeeld, voorzover werkzaam of aanwezig, dat die uitvalt om wat voor reden dan ook.
D’66 en hun vrienden van wat sinds gisteren PRO heet hebben niets met openbaar vervoer. Het merkwaardige is dat wat voor GroenLinks doorging dat officieel wel had, maar in de praktijk helemaal niet. En de sociaal-democraten, ooit dominant in Amsterdam en zorgvuldige vormgevers van de stad, sukkelden er achteraan, dat PRO is een logisch eindpunt.
Weemoed om lijn 3. Om lijn 10, die ook dagelijks dienst deed toen ik van ons huis aan de Weesperzijde naar school in de Indische Buurt moest – heen lijn 10, terug lijn 3. Wie het idee koestert dat er een verbinding tussen Osdorp en de bebouwing van de voormalige Havens Oost nodig is – ik heb wel een idee maar wijs naar mijn voorhoofd. Wat ook geldt voor de verbinding tussen Uithoorn en Indische Buurt vanaf zondag. Afgezien van de te voorziene storingen op dat enorme traject.
Op de middelbare school was ik een tijd lid van het Gilde Jan Wagenaar, heemkundig gezelschap dat ook gewijd was aan de geschiedenis van de stad. Een keer hield iemand uit een hogere klas een inleiding over de Amsterdamse tram. Hij suggereerde dat tramlijn 10 een rode lijnkleur had vanwege de arbeidersbuurten waardoor hij reed. Ik schudde nee. Hij trok het in.
Weteringschans, Sarphatistraat en Plantage konden moeilijk arbeidersbuurten genoemd worden, integendeel. Maar Staatsliedenbuurt, Jordaan, Dapperbuurt en Indische Buurt zeker wel. Toen. Ik schrijf het in het besef dat het meer dan zestig jaar geleden was.
Op het einde van deze boutade dringt het tot mij door dat ik de teloorgang van de sociaal-democratie betreur. Ja, die was al ingezet in de jaren zeventig in Amsterdam, met de grote kaalslagplannen waartegen van links van de PvdA deels geslaagd verzet is gepleegd. Ik hoorde er bij.
Het was een PROces. Het is nu definitief ten einde.
– Lijn 3: Tramwiki. Lijn 10: Door Theo van Haren Noman / Anefo – http://proxy.handle.net/10648/a89b90a0-d0b4-102d-bcf8-003048976d84, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=65364479
