Der Lindenbaum werd in 1823 gepupliceerd door Wilhelm Müller, een jong gestorven (33) Duitse, romantische dichter. Het gedicht is onderdeel van de cyclus Die Winterreise. In literaire bloemlezingen zul je Müller niet aantreffen, hij wordt vaak gezien als een middelmatige dichter. Zijn roem heeft hij te danken aan Franz Schubert, die veel van zijn gedichten, waaronder Die Winterreise, op muziek zette.
Schubert zette Der Lindenbaum in 1823 op muziek. De versie van Friedrich Silcher dateert uit 1846. Silcher’s versie is wat toegankelijker dan die van Schubert.
Die Winterreise wordt vaak metaforisch gelezen: de mens is gedoemd rond te zwerven, zonder de plek waar hij het meest naar verlangt te bereiken.
Mogelijk ook moet de cyclus gelezen worden als kritiek op de verstarde politieke en maatschappelijke verhoudingen in Duitsland. De ‘linkse’ en maatschappijkritische Müller was bepaald geen fan van de conservatieve wending in Europa na de val van Napoleon.
Am Brunnen vor dem Tore,
Da steht ein Lindenbaum;
Ich träumt’ in seinem Schatten
So manchen süssen Traum.
Ich schnitt in seine Rinde
So manches liebe Wort;
Es zog in Freud’ und Leide
Zu ihm mich immer fort.
Ich musst’ auch heute wandern
Vorbei in tiefer Nacht,
Da hab’ ich noch im Dunkel
Die Augen zugemacht.
Und seine Zweige rauschten,
Als riefen sie mir zu:
Komm her zu mir, Geselle,
Hier findst du deine Ruh’!
Die kalten Winde bliesen
Mir grad’ in’s Angesicht,
Der Hut flog mir vom Kopfe,
Ich wendete mich nicht.
Nun bin ich manche Stunde
Entfernt von jenem Ort,
Und immer hör’ ich’s rauschen:
Du fändest Ruhe dort!
Uitgelichte afbeelding: Wilhelm Müller – Door Onbekend – Payer first upload on wikipedia.de on 11. Jul 2005 by Polemon, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=690054
