Jason Arday, die in 2023 op 37-jarige leeftijd werd benoemd tot de jongste zwarte hoogleraar van Cambridge, heeft vorige week woensdag ontslag genomen nadat Cambridge een onderzoek was gestart naar zijn kwalificaties als hoogleraar – of misschien beter gezegd: naar zijn gebrek aan kwalificaties.
Meestal worden dergelijke incidenten tamelijk geruisloos afgehandeld, maar inmiddels is heel Engeland al bijna twee weken in de ban van het grootste academische schandaal in decennia.
Arday werd in 2023 met veel fanfare benoemd tot hoogleraar sociologie aan de universiteit van Cambridge. Arday was meer dan een gewone hoogleraar: hij was een ster. De gevierde zwarte hoogleraar blijkt echter niet alleen een plagiaris te zijn – wat in de academische wereld vaker voorkomt dan men geneigd is toe te geven – hij blijkt ook zo’n beetje zijn hele biografie bij elkaar gelogen te hebben.
Waarom was Arday zo’n ster? Dat lag niet alleen aan het feit dat er niet veel zwarte hoogleraren aan Cambridge zijn. Het kwam vooral doordat Arday een absoluut verbazingwekkend levensverhaal had. Hij werd geboren als zoon van Ghanese ouders en groeide op in een achterstandswijk in Clapham, Zuid-Londen. Op driejarige leeftijd werd bij hem een neurologische aandoening vastgesteld die bekendstaat als ‘algemene ontwikkelingsachterstand’, evenals autisme. Pas op zijn elfde leerde hij praten. Pas op zijn achttiende leerde hij lezen en schrijven. Er werd ook dyslexie bij hem vastgesteld en later kreeg hij epilepsie.
Arday overwon al deze hindernissen op miraculeuze wijze en bereikte de top van de academische wereld. Op 37-jarige leeftijd werd hij hoogleraar aan Cambridge, minder dan twee decennia nadat hij had leren lezen en schrijven.
Alsof dat niet genoeg was, beweerde Arday ook nog eens een groot atleet te zijn. Naar eigen zeggen was hij een getalenteerd voetballer, een professionele snookerspeler (niemand in het circuit heeft ooit van hem gehoord) en een marathonloper.die kon concurreren met de wereldtop.
In interviews verklaarde Arday trots dat hij door te hardlopen meer dan vijf miljoen pond voor goede doelen had ingezameld. In 2010 liep hij 30 marathons in 35 dagen om geld in te zamelen voor liefdadigheidsinstellingen voor daklozen. Op de twintigste dag kreeg hij een epileptische aanval en brak hij zijn kuitbeen, waardoor zijn been tot twee keer zijn normale omvang opzwol; desondanks voltooide hij het parcours.
Het enige probleem: bijna alles aan dit verhaal is gelogen.
De bal kwam aan het rollen toen Nathan Cofnas, een bioloog die zichzelf een ‘race realist’ noemt Arday goed gedocumenteerd beschuldigde van plagiaat. Dat kon – gezien Cofnas’ dubieuze reputatie – nog relatief gemakkelijk gebagatelliseerd worden als de zoveelste episode in de culture wars. Boring.
De omslag kwam toen The Times in het verhaal dook en de conclusies van Cofnas bevestigde. Het leverde de krant een storm van kritiek op. Cambridge bracht een verklaring uit waarin kritiek werd geuit op een “verachtelijke campagne om Arday’s geloofwaardigheid te ondermijnen” en het “linkse” Good Law Project zette namens Arday een petitie op, die door duizenden mensen – waaronder de onvermijdelijke Zack Polanski – werd ondertekend. Dat bleek de storm echter alleen maar aan te wakkeren.
Voor Cambridge en Arday was het definitief voorbij toen de linkse Guardian- woke tot in de kist – in een reeks artikelen zowel Arday’s academische prestaties (niet-bestaand) als zijn biografie (vrijwel volledig bij elkaar gefantaseerd) fileerde. Een voormalige bondgenoot van Arday: “When he lost the Guardian, i knew it was over”.
De vraag is natuurlijk hoe het heeft kunnen gebeuren dat iemand zonder academische credentials ooit hoogleraar heeft kunnen worden aan één van de meest gerespecteerde universiteiten ter wereld. Waarom trapten intelligente mensen in de absurde claims van een fantast? Het antwoord ligt natuurlijk voor de hand: he pushed all the right buttons. Arday komt uit een achterstandswijk, hij is zwart én hij is neurodivergent (of althans: dat zegt hij te zijn). Voor Cambridge was Arday de ideale poster boy: kijk eens hoe serieus hoe wij diversiteit nemen! De universiteit realiseerde zich ongetwijfeld heel goed dat Arday’s heldendaden nogal onwaarschijnlijk waren, maar keek liever de andere kant op. Wat niet weet, wat niet deert.
Het doek viel uiteindelijk op 5 augustus toen Cambridge aankondigde een intern onderzoek te zullen starten naar Arday’s academische kwalificaties en biografie. Ook Arday realiseerde zich dat het spel uit was: nog dezelfde dag nam hij ontslag.
Als gevolg van de affaire is het diversiteitsbeleid van universiteiten onder vuur komen te liggen. Door links wordt met de beschuldigende vingen naar rechts gewezen, dat natuurlijk gretig op de affaire is gesprongen. Ten onrechte, want Arday heeft toch écht zijn eigen graf gegraven. Dat de affaire-Arday alleen plaats kon vinden in een cultuur waarin ideologische overwegingen (diversiteit, inclusiviteit) belangrijker zijn dan academische integriteit, zou uni’s tot nadenken moeten stemmen. Arday en de woke gemeenschap hebben meer bijgedragen aan het in een kwaad daglicht stellen van integere, hardwerkende zwarte academici dan alle rechtse media samen.
UItgelichte afbeelding: By Royal Greenwich, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=196863666
